Yükselti ve gölgeler (Elevation & shadows)
Material Design'daki nesneler, fiziksel dünyadaki nesnelere benzer özelliklere sahiptir.
Fiziksel dünyada, nesneler birbirinin üzerine yığılabilir veya birbirine sabitlenebilir, ancak birbirinin içinden geçemez. Nesneler ayrıca gölge düşürür ve ışığı yansıtır.
Material Design, bu nitelikleri benimseyerek kullanıcılar için tanıdık olan ve uygulamalar arasında tutarlı biçimde uygulanabilen bir uzamsal model sunar.
Yükselti (Elevation)
Bir yüzeyin ön yüzeyinden diğerinin ön yüzeyine doğru ölçülen yükselti; bir öğenin diğer yüzeylerden ne kadar uzakta olduğunu ve gölgesinin ne kadar derin olduğunu gösterir.
Durgun yükselti (Resting elevation)
Tüm materyal öğelerin bir durgun yükseltisi vardır. Bileşenlerin durgun yükseltileri uygulamalar arasında tutarlı olsa da, platformlara ve cihazlara göre farklılık gösterebilir.
Dinamik yükselti ötelemeleri (Dynamic elevation offsets)
Dinamik yükselti ötelemeleri, bir bileşenin durgun durumuna göre ulaşmayı hedeflediği yükseltidir.

Yükselti (Android)
Yükselti, z ekseni boyunca iki yüzey arasındaki göreli derinlik veya mesafedir.
Özellikler:
- Yükselti, x ve y eksenleriyle aynı birimlerde, genellikle yoğunluktan bağımsız piksel (dp) cinsinden ölçülür. Materyalin bir derinliği olduğundan (materyalin kendisi 1dp kalınlığındadır), yükselti bir yüzeyin üst yüzeyinden diğer yüzeyin üst yüzeyine olan mesafe olarak ölçülür.
- Bir alt (child) nesnenin yükseltisi, üst (parent) nesnenin yükseltisine göre belirlenir.
Gösterilen görseller ve değerler Android uygulamaları için geçerlidir.

Durgun yükselti (Resting elevation)
Boyutları ne olursa olsun tüm materyal nesnelerin, değişmeyen bir durgun yükseltisi, yani varsayılan bir yükseltisi vardır. Bir nesnenin yükseltisi değişirse, nesne mümkün olan en kısa sürede durgun yükseltisine geri dönmelidir.
Masaüstünde durgun yükselti, fare ve dokunmatik olmayan ortamlara uyum sağlamak amacıyla aşağıda listelenen değerlerden 2dp daha düşüktür.
Bileşen yükseltileri:
- Bileşenler, uygulamalar arasında tutarlı durgun yükseltilerini korur. Örneğin, yüzen işlem düğmesinin (FAB) yükseltisi bir uygulamadan diğerine değişmez.
- Bileşenler, ortamın derinliğine bağlı olarak platformlar ve cihazlar arasında farklı durgun yükseltilere sahip olabilir. Örneğin, TV ortamı, daha büyük bir ekrana sahip olduğu ve daha uzaktan izlendiği için masaüstü ortamından daha büyük bir derinliğe sahiptir. Benzer şekilde, hem TV hem de masaüstü ortamı mobil cihazlardan daha büyük bir derinliğe sahiptir.
Tepkisel yükselti ve dinamik yükselti ötelemeleri
Bazı bileşen türleri tepkisel yükseltiye sahiptir; yani kullanıcı girdisine (ör. normal, odaklanmış ve basılı durumlar) veya sistem olaylarına tepki olarak yükseltilerini değiştirirler. Bu yükselti değişiklikleri, dinamik yükselti ötelemeleri kullanılarak tutarlı bir şekilde uygulanır.
Dinamik yükselti ötelemeleri, bir bileşenin durgun durumuna göre ulaşmayı hedeflediği yükseltidir. Bu ötelemeler, yükselti değişikliklerinin eylemler ve bileşen türleri arasında tutarlı olmasını sağlar. Örneğin, basıldığında yükselen tüm bileşenler, durgun yükseltilerine göre aynı yükselti değişikliğine sahiptir.
Girdi olayı tamamlandığında veya iptal edildiğinde, bileşen durgun yükseltisine geri döner.
Yükselti çakışmasından kaçınma
Tepkisel yükseltiye sahip bileşenler, durgun yükseltileri ile dinamik yükselti ötelemeleri arasında hareket ederken diğer bileşenlerle karşılaşabilir. Materyal başka bir materyalin içinden geçemediği için bileşenler, tek tek ya da tüm uygulama düzeni üzerinden çeşitli yollarla birbiriyle çakışmaktan kaçınır.
Bileşen düzeyinde, bileşenler çakışma oluşmadan önce hareket edebilir veya ekrandan kaldırılabilir. Örneğin, yüzen işlem düğmesi (FAB), kullanıcı bir kartı kaldırmadan önce kaybolabilir ya da ekran dışına çıkabilir; bir snackbar göründüğünde de hareket edebilir.
Düzen düzeyinde ise çakışma olasılığını en aza indirmek için uygulama düzeninizi buna göre tasarlayın. Örneğin, FAB'ı kart listesinin bir yanına konumlandırın; böylece kullanıcı kartlardan birini kaldırmaya çalıştığında FAB ile çakışma oluşmaz.
| Yükselti (dp) | Bileşen |
|---|---|
| 24 | İletişim kutusu (Dialog) Seçici (Picker) |
| 16 | Gezinme çekmecesi (Nav drawer) Sağ çekmece (Right drawer) Modal alt sayfa (Modal bottom sheet) |
| 12 | Yüzen işlem düğmesi (FAB - basılı) |
| 9 | Alt menü (her alt menü için +1dp) |
| 8 | Alt gezinme çubuğu (Bottom navigation bar) Menü Kart (kaldırıldığında) Yükseltilmiş düğme (basılı durum) |
| 6 | Yüzen işlem düğmesi (FAB - durgun yükseltisi) Snackbar |
| 4 | Uygulama çubuğu (App bar) |
| 3 | Yenileme göstergesi (Refresh indicator) Hızlı giriş / Arama çubuğu (kaydırılmış durum) |
| 2 | Kart (durgun yükseltisi) * Yükseltilmiş düğme (durgun yükseltisi)* Hızlı giriş / Arama çubuğu (durgun yükseltisi) |
| 1 | Anahtar (Switch) |
Bileşen yükselti karşılaştırmaları
Aşağıdaki şema, bileşenlerin durgun yükseltilerini ve dinamik yükselti ötelemelerini karşılaştırmaktadır.



Gölgeler
Gölgeler, nesnelerin derinliği ve yönlü hareketi hakkında önemli görsel ipuçları sağlar. Yüzeyler arasındaki mesafeyi gösteren tek görsel ipucu gölgedir. Bir nesnenin yükseltisi, gölgesinin görünümünü belirler.

Yapmayın.

Yapmayın.

Yapın.
Hareket halindeyken gölgeler, bir nesnenin hareket yönü ve yüzeyler arasındaki mesafenin artıp azaldığı hakkında faydalı ipuçları verir.

Yapmayın.

Yapın.

Yapın.
Bileşen referans gölgeleri
Aşağıdaki bileşen gölgeleri standart referans olarak kullanılmalıdır. Bu referans gölgeler ile bu spesifikasyonun başka bölümlerinde yer alan bileşen gölgeleri arasında bir fark varsa, referans olarak burada verilen gölgeler esas alınmalıdır.
Uygulama çubuğu (App bar)
4dp

Yükseltilmiş düğme (Raised button)
Durgun durum: 2dp
Basılı durum: 8dp
Yalnızca masaüstü için, yükseltilmiş düğmelerin yükseltisi şu olabilir:
Durgun durum: 0dp
Basılı durum: 2dp
Daha fazla bilgi için yükseltilmiş düğmeler bölümüne bakın.

Yüzen işlem düğmesi (FAB)
Durgun durum: 6dp
Basılı durum: 12dp


Menüler ve alt menüler
Menüler: 8dp
Alt menüler: 9dp (her alt menü için +1dp)

İletişim kutuları (Dialogs)
24dp

Gezinme çekmecesi ve sağ çekmece (Nav Drawer & Right drawer)
16dp

Modal alt sayfa (Modal bottom sheet)
16dp

Yenileme göstergesi (Refresh indicator)
3dp

Hızlı giriş / Arama çubuğu
Durgun durum: 2dp
Kaydırılmış durum: 3dp

Snackbar
6dp

Anahtar (Switch)
1dp

Nesne ilişkileri
Nesne hiyerarşisi
Bir uygulamada nesneleri veya nesne koleksiyonlarını nasıl düzenlediğiniz, birbirlerine göre nasıl hareket edeceklerini belirler. Nesneler birbirinden bağımsız hareket edebilir ya da hiyerarşide daha üstte bulunan nesneler tarafından kısıtlanabilir.
Tüm nesneler, üst-alt (parent-child) ilişkileriyle tanımlanan bir hiyerarşinin parçasıdır. Bu ilişkilerdeki her bir "alt", "üst" öğesine bağlı olan bir öğeyi ifade eder. Nesneler, sistemin ya da başka bir nesnenin alt öğesi olabilir.
Üst-alt ilişkisinin ayrıntıları:
- Her nesnenin bir üst öğesi vardır
- Her nesnenin istediği sayıda alt öğesi olabilir
- Alt öğeler, konum, döndürme, ölçek ve yükselti gibi dönüşüm özelliklerini üst öğeden devralır
- Kardeş öğeler, hiyerarşinin aynı düzeyinde bulunan nesnelerdir
İstisnalar
Kök öğeye bağlı öğeler (örneğin birincil UI öğeleri), diğer nesnelerden bağımsız hareket eder. Örneğin, yüzen işlem düğmesi içerikle birlikte kaydırılmaz. Bağımsız hareket eden diğer öğeler şunlardır:
- Bir uygulamanın yan gezinme çekmecesi
- Eylem çubuğu
- İletişim kutuları
Etkileşim
Nesnelerin birbiriyle nasıl etkileşim kurduğu, üst-alt hiyerarşisindeki yerleri tarafından belirlenir.
Örneğin:
- Alt öğeler ile üst öğeleri arasında z ekseninde yalnızca çok az bir mesafe vardır; diğer nesneler üst ve alt öğeler arasına yerleştirilemez
- Kaydırılabilir bir kart koleksiyonunda kartlar birbirinin kardeşidir; bu nedenle hepsi birlikte hareket eder. Ayrıca, hareketlerini kontrol eden kart koleksiyonu nesnesinin alt öğeleridir.
Yükselti
Nesnelerin yükseltisini — yani z eksenindeki konumlarını — belirlerken, ifade etmek istediğiniz içerik hiyerarşisini ve bir nesnenin diğer nesnelerden bağımsız hareket etmesi gerekip gerekmediğini göz önünde bulundurmalısınız.