Ses özellikleri
Ses özellikleri, belirli bir etki yaratmak için çeşitli biçimlerde ayarlanabilir.
Sesi temsil etme
Sesler, istenen etkiyi yaratmada ne kadar etkili olacaklarını gösteren ölçülebilir özelliklere sahiptir. Bu özellikleri görsel olarak sunma tekniğine ses görselleştirme denir. Bir grafikte x ekseni bir özelliği (zaman gibi), y ekseni ise başka bir özelliği (genlik gibi) temsil eder. Bazı durumlarda bir özellik, grafikte yalnızca tek bir eksende gösterilir.
Bu yönergeler, sesin zamanın, frekansın (bir sesin tiz ya da pes olma derecesinin) ya da tınının (timbre: bir sesin karakteri) fonksiyonu olarak nasıl görselleştirilebileceğini açıklar.
Zaman
Sesi zamanın fonksiyonu olarak temsil etmek için x ekseninde zamanı, y ekseninde ise genliği gösterin. Bu grafik, sesin zaman içindeki değişimini ortaya koyar; tepe noktalarının ne kadar keskin (ya da yumuşak) olduğu belirgin hâle gelir.
Sıklık
Sesi frekansın fonksiyonu olarak temsil etmenin bir yolu, y ekseninde genliği, x ekseninde ise frekansı göstermektir. Bu grafik, bir sesin perdesinin başka bir sese göre daha yüksek mi daha düşük mü olduğunu gösterir.
Tını
Sesi tınının fonksiyonu olarak temsil etmek için y ekseninde genliği, x ekseninde ise tını özelliklerini gösterebilirsiniz. Tınının birçok yönü görsel olarak temsil edilebilir; hangi yönlerin gösterileceğini kendiniz seçebilirsiniz.
Tını
Bir sesin tınısı, o sesin kalitesini ve karakterini tanımlar (perde ya da ses düzeyi dikkate alınmaksızın).
Tını türleri
Farklı tınıları keşfederken göz önünde bulundurulması gereken birçok özellik vardır. Kullanıcı deneyiminize uyacak biçimde şekillendirilebilen tını özelliklerinden biri parlaklıktır (yüksek frekanslı ses miktarı):
- Parlak ses, daha fazla yüksek frekanslı içerik barındırır; bu da sesi daha gür duyurur.
- Boğuk ses (muted), daha az yüksek frekanslı içerik barındırır; bu da sesi özellikle gürültülü ortamlarda daha hafif ve daha sessiz kılar.
Her ses türü farklı bağlamlara uygundur: Daha parlak tınılar daha zengin ve eğlenceli hissettirirken, boğuk tınılar daha ağır ve ciddi hissettirir.
Bir ürünün tınısını seçerken, ürünün hedef kitlesini ve seslerin çalınacağı bağlamı göz önünde bulundurun.
Yapın
Yapmayın
Yapın
Dikkat
Tonalite
Tonalite, iki tür sesi kapsar:
- Tonlu sesler – doğaları gereği daha müzikal olan, melodi, motif ve armoni içeren sesler
- Atonal sesler (harmonik olmayan sesler olarak da adlandırılır) – günlük hayattaki seslere ya da gürültüye benzeyen, geleneksel müzikal kompozisyonlara uymayan sesler
Sesler, tonlu ya da atonal öğeler kullanılarak tasarlanabilir; bazı sesler her ikisinin birleşiminden de oluşabilir. Tonlu sesler, kişilik, duygu ve durum değişikliklerini iletmekte en iyi sonucu verir; buna karşılık atonal sesler hareket geçişlerini daha iyi destekler ve dokunsal geri bildirim hissi verir.
Tonlu sesler
Basit melodiler
Melodi, ardışık perdelerin kısa ve ritmik bir dizisinden oluşan tonlu bir sestir. Basit ve öz melodiler, arayüzde dikkati dağıtmadan tekrarlanabilir.
Yapın
Dikkat
Yaygın motifler
Motif, tekrarlandıkça tanınabilir bir desen hâline gelen bir melodidir. Yaygın motifler, basit duygusal ve bilgilendirici ipuçlarını hızlı ve etkili biçimde iletebilir ve genellikle şu desenleri izler:
Atonal sesler
Atonal sesler, melodi içermeyen ve dokunsal geri bildirim, hareket ya da skeuomorfizm hissi uyandıran sesler için genellikle uygundur.
Skeuomorfik ses
Skeuomorfik sesler, bir etkileşimin gerçek dünyada güçlü bir karşılığı olduğunda kullanılmalıdır; örneğin kamerayla fotoğraf çekerken duyulan deklanşör sesi. Diğer harmonik olmayan ses örnekleri arasında kartları kaldırırken duyulan kaydırma sesi ve bir öğenin seçilmesine eşlik eden dokunma sesi bulunur.
Dinamikler
Ses tasarımında dinamikler, ses düzeyindeki ya da ses şiddetindeki değişiklikleri ifade eder; bunlar mikro ölçekte (tek bir sesin düzeyindeki değişiklikler) ya da makro ölçekte (bir ses kümesinin düzeyindeki değişiklikler) olabilir. Dinamik varyasyonlar, sesleri doğal ve gerçekçi hissettirir. Dinamik değişiklikler, sesin ilgi çekici anlarını vurgulayabilir, müzikal bir anlatı aracılığıyla ilerleme duygusu yaratabilir ve sese doğal bir nitelik kazandırabilir.
Yapın
Dikkat
Zarf (envelope)
Bir sesin zarfı, o sesin genliğinin zaman içindeki değişimini ifade eder. Bir zarf birçok teknik bileşenden oluşur; ancak en temel ikisi, bir sesin atak (attack) ve sönüş (decay) aşamalarıdır.
Atak (attack)
Atak, bir sesin başlangıç genliğinin maksimum değere yükselme hızını ifade eder.
Sönüş (decay)
Sönüş, bir sesin genliğinin ataktan sonra (genlik sıfıra inene dek) ne ölçüde ve ne hızla azaldığını ifade eder. Sönüş ne kadar uzunsa, ses o kadar büyük ve yavaş hissettirir.
Efektler
Reverb ve delay, sese mekân ve derinlik hissi katabilen efektlerdir. Bunlar, bir earcon'un sesinde çok baskın hâle gelmemeleri için ölçülü biçimde kullanılmalıdır.
Bir sese ne kadar fazla reverb ve delay uygulanırsa, ses o kadar az kuru, o kadar çok ıslak kabul edilir.
Reverb
Reverb (yankılanma), bir sese daha fazla belirginlik kazandırmak için uygulanan bir efekttir. Ölçülü kullanıldığında, sesin gerçek bir ortamda duyulma hissi yaratır.
Delay
Delay, reverb'e benzer biçimde, orijinal sesin yankılarını sesin kendisiyle harmanlayarak dekoratif bir etki yaratır. Delay, bilinçli bir amaçla ve ölçülü biçimde kullanılmalıdır.