Tasarım belirteçleri: Genel bakış
Tasarım belirteçleri tüm kullanıcı arayüzü öğelerinin yapı taşlarıdır. Aynı belirteçler tasarımda, araçlarda ve kodda kullanılır.
- Belirteçler renk, yazı tipi ve ölçü gibi stil değerlerine karşılık gelir
- Koda gömülü değerler yerine tasarım belirteçlerini kullanın
- Her belirteç, nasıl ve nerede kullanıldığını yansıtacak şekilde adlandırılır (örneğin, md.comp.fab.primary.container.color bir FAB’ın kapsayıcı rengini ayarlar)
- Bir belirtecin nihai değeri değişse bile adı ve kullanımı aynı kalır
- Material Design’da üç belirteç sınıfı vardır: referans, sistem ve bileşen

Kaynaklar
| Tür | Bağlantı | Durum |
|---|---|---|
| Tasarım | Tasarım Kiti (Figma) | Kullanılabilir |
| Material Theme Builder Figma eklentisi | Kullanılabilir | |
| Uygulama | Material temel teması ve belirteçleri (DSP) | Kullanılabilir |
Tasarım belirteci nedir?
Tasarım belirteçleri, bir tasarım sisteminin görsel stilini oluşturan küçük ve yeniden kullanılabilir tasarım kararlarıdır. Belirteçler, statik değerleri kendi kendini açıklayan adlarla değiştirir.
Bir tasarım belirteci iki şeyden oluşur:
- md.ref.palette.secondary90 gibi kodda kullanılan biçime benzer bir ad
- #E8DEF8 gibi ilişkili bir değer
Belirtecin değeri renk, yazı tipi, ölçü hatta başka bir belirteç olabilir.

Tasarım belirteçleri, aksi hâlde aralarında net bir ilişki kurulamayacak stil seçimlerini anlamlı biçimde birbirine bağlar.
Örneğin tasarımcının mockup’ları ve mühendisin kod uygulaması “ikincil kapsayıcı rengi” için aynı belirteci kullanıyorsa, her iki tarafta da aynı rengin kullanıldığından emin olabilirler. Belirtece atanan hex değeri güncellense bile bu durum geçerliliğini korur.

Belirteçler neden önemlidir?
Belirteçler, bir tasarım sisteminin tek doğruluk kaynağına (stil seçimlerinin kaydedildiği ve değişikliklerin izlenebildiği depoya) sahip olmasını sağlar.
Belirteçler yeniden kullanılabilir ve amaca yönelik olduğundan, temalar ve bağlamlar için sistem genelinde güncellemeler tanımlayabilirler. Örneğin, iyileştirilmiş görünürlük için yüksek kontrastlı bir renk paletini sistematik olarak uygulamak veya metnin bir TV ekranında okunabilir olmasını sağlamak için tipografik ölçeği değiştirmek üzere belirteçleri kullanabilirsiniz.
Tasarım ve uygulamada belirteçler kullanıldığında, stil güncellemeleri bir ürünün veya ürün ailesinin tamamına tutarlı biçimde yayılır. Belirteçler ayrıca tasarımcıların ve mühendislerin “aynı dili konuşmasına” yardımcı olur ve tasarımdan uygulamaya geçiş sırasında karışıklığı azaltır.

Belirteçlerin sizin için doğru olup olmadığına karar verme
Belirteçler şu durumlarda en çok yardımcı olur:
- Ürününüzün tasarımını güncellemeyi planlıyorsanız veya sıfırdan bir ürün oluşturuyorsanız
- Tasarım sisteminiz bir ürün veya platform grubu genelinde uygulanıyorsa
- Gelecekte stillerin bakımını yapmayı veya güncellemeyi kolaylaştırmak istiyorsanız
- Dinamik renk gibi özellikler de dahil olmak üzere Material Design sisteminden en iyi şekilde yararlanmak istiyorsanız
Belirteçler şu durumlarda daha az yardımcı olur:
- Koda gömülü değerler kullanan ve önümüzdeki bir iki yıl içinde değişmesi olası olmayan mevcut bir uygulamanız varsa
- Ürününüzün bir tasarım sistemi yoksa
Belirteçler ve Material Design
Geçmişte Material stilleri; yönergeler, tasarım dosyaları, araçlar ve platforma özgü bileşen kitaplıkları aracılığıyla aktarılıyordu.
Tasarım belirteçleri sayesinde artık Material stillerini indirebilir, özelleştirebilir ve uygulayabilir; bunları tasarım ve geliştirme sürecinizin tamamına entegre edebilirsiniz.
Belirteçler, kararların platformdan bağımsız ve paylaşılabilir bir biçimde belgelenmesine olanak tanır.

Bu sitede belirteçlerin etkileşimli modüllerde listelendiğini göreceksiniz.
Bu modüller, belirteçlerin renk, yazı tipi, yazı tipi boyutu, yazı tipi ağırlığı vb. için depoladığı varsayılan başlangıç değerine hızlıca göz atmanızı sağlar. Ayrıca bir rol, sistem belirteci, referans belirteci ve depolanan ön ayarlı değer arasındaki ilişkiyi gösterirler.

Belirteçleri bileşen makalelerinin teknik özellikler sekmelerinde de göreceksiniz.
Belirteçler önce duruma (etkin, devre dışı, hover/fareyle üzerine gelme vb.), ardından öğeye göre gruplandırılır; öğe, bir belirtecin veya değerin uygulandığı bileşen parçasıdır (kapsayıcı veya etiket metni gibi).
Sütunlar şunları içerir:
- Ad – Belirtecin uygulandığı bileşen stili özelliği (renk veya yazı tipi gibi)
- Belirteç Kimliği – Bileşen stili özelliğini tanımlayan belirteç
- Açıklama – İsteğe bağlı açıklayıcı bilgi
- Bağlam/değer – Belirli bir bağlam için belirteçte depolanan değer

Belirteç modülleri nasıl kullanılır
Dolgulu bir düğmenin etiket metni için renk rolünü doğrulamanız gerektiğini varsayalım.
Ortak düğmeler > Teknik özellikler bölümüne gidin, dolgulu düğmeler için belirteç modülünü bulun ve Öğeler altında “etiket metni” belirteçlerini arayın.
Renk belirtecini kopyalayıp koda yapıştırın veya Figma’daki renk rolüyle karşılaştırın.

Bir belirteç adının bölümleri
Bir belirteç adının bölümleri noktalarla ayrılır ve en genel bilgiden (“md”) en özel bilgiye (“on-secondary”) doğru sıralanır.
- Bir tasarım sistemindeki tüm belirteç adları, sistem adıyla başlar (örneğin, Material Design için “md”)
- Belirteç sınıfı için bir kısaltma: referans belirteçleri için “ref”, sistem belirteçleri için “sys” ve bileşen belirteçleri için “comp”
- Belirteç adı, rolünü ileten açıklayıcı sözcüklerle biter

- Tasarım sistemini belirtir
- Belirteç sınıfını belirtir
- Belirtecin amacını ifade eder
Belirteç sınıfları
Material’da üç belirteç sınıfı vardır:
- Referans belirteçleri
İlişkili değerleriyle birlikte mevcut tüm belirteçler. - Sistem belirteçleri
Tasarım sistemine karakterini veren, renk ve tipografiden yükselti ve şekle kadar kararlar ve roller. - Bileşen belirteçleri
Bir bileşendeki öğelere atanan tasarım özellikleri; örneğin bir düğme simgesinin rengi.
Üç belirteç sınıfı sayesinde ekipler tasarım kararlarını sistem genelinde güncelleyebilir veya değişikliği tek bir bileşene uygulayabilir.

Referans belirteçleri
Bu belirteçler, bir tasarım sistemindeki mevcut tüm stil seçeneklerini oluşturur.
Genellikle bir hex renk kodu veya yazı tipi boyutu gibi statik bir değere karşılık gelirler, ancak diğer referans belirteçlerine de işaret edebilirler. Referans belirteçleri bağlama göre değişmez.
Referans belirteçleri, seçeneklerin listesini sunarak ekibinize onaylı renkler, tipografi, ölçüler vb. için başlangıç noktası sağlar.
Tüm referans belirteçleri ref ön ekiyle başlar.

Sistem belirteçleri
Bunlar, belirli bir tema veya bağlam için tasarım dilini sistematikleştiren kararlardır.
Sistem belirteçleri, bir referans belirtecinin arayüzde üstlendiği amacı tanımlar.
Tema oluşturma burada gerçekleşir. Sistem belirteci, açık veya koyu tema gibi bağlama göre farklı referans belirteçlerine işaret edebilir.
Mümkün olduğunda sistem belirteçleri statik değerler yerine referans belirteçlerine işaret etmelidir.
Tüm sistem belirteçleri sys ön ekiyle başlar.

Bileşen belirteçleri (geliştirme aşamasında)
Bunlar; kapsayıcılar, etiket metni, simgeler ve durumlar gibi bir bileşeni oluşturan öğeleri ve bu öğelerin boyut, şekil, renk veya yükselti gibi değerlerini temsil eder.
Mümkün olduğunda bileşen belirteçleri bir sistem veya referans belirtecine işaret etmeli; hex kodları gibi koda gömülü değerler içermemelidir.
Bir bileşenin her stil seçimi belirteç olarak ifade edilemeyebilir; ancak bir tasarım seçimi benzer amaca sahip birden çok bileşene uygulandığında belirteç kullanılmalıdır.
Tüm bileşen belirteçleri comp ön ekiyle başlar.

Bağlamlar
Belirteçler, bir dizi koşula bağlı olarak farklı değerlere işaret edebilir. Bu koşullara bağlam, bunların sonucunda ortaya çıkan değerlere ise bağlamsal değerler denir.
Farklı bağlam örnekleri arasında cihaz biçim faktörleri, koyu tema, yoğun düzenler ve sağdan sola yazı sistemleri bulunur.
Bir bağlamı bir tür etiket olarak düşünebilirsiniz. Bir belirteç değeri koyu tema etiketiyle işaretlenmişse, bu değer koyu tema bağlamında varsayılan belirteç değerini geçersiz kılar.
