Kullanılabilirlik: M3 Expressive’i Uygulama
Kullanılabilirlik, ürünleri herkes için sezgisel ve anlaşılması kolay hâle getirmeye odaklanır.
Aura: M3 Expressive ile kullanılabilirliği sergileyen örnek uygulama

Aura nefes uygulamasındaki dört hedef şunlardır:
- Bir nefes seansı başlatma
- Nefes seansını deneyimleme ve tamamlama
- Nefes seansı sonuçlarını görüntüleme
- Kişisel hedeflere yönelik ilerlemeyi kontrol etme
Aura, Material 3 (M3) Expressive tasarım taktiklerinin bir uygulamayı nasıl daha kullanılabilir hâle getirebileceğini ve kullanıcının dikkatini en önemli eylemlere nasıl yönlendirebileceğini gösteren kavramsal bir nefes uygulamasıdır. Kalp atış hızını ölçmek için akıllı saatle birlikte kullanılır. M3 Expressive’in geliştirilmesinde kilit rol oynayan göz izleme ve odak grubu araştırmasına dayanarak oluşturulmuştur. Araştırma, katılımcıların M3 Expressive tasarımlarında temel kullanıcı arayüzü öğelerini diğer tasarımlara kıyasla dört kata kadar daha hızlı fark edebildiğini göstermiştir.
Örnekler şunları içerir:
- Kullanıcıları bir nefes seansı başlatmaya yönlendirmek için ölçek, renk ve kapsayıcı kullanımından yararlanma
- Kullanıcıları yavaş ve bilinçli nefes almaya yönlendirmek için şekil, renk ve boş alandan yararlanma
- Boş alan ve daha az eylem kullanarak bilişsel yükü en aza indirme ve kullanıcıların nefeslerine odaklanmaya devam etmelerini sağlama
- Bir seansın ilerlemesini ve etkisini göstermek için birincil görevleri destekleyici verilerle dengeleme
Örnek 1: Nefes seansı başlatma
Uygulama açıldığında birincil hedef seansı başlatmaktır. Boyut, yerleştirme, renk ve kontrast kullanıcıyı Nefes almaya başla düğmesine yönlendirir. Düğmenin büyük boyutu ve alt kısma yakın yerleştirme, telefon tutulurken düğmeye kolayca erişilmesini sağlar.
Ayarlar, dikkat çekmek için ikincil renk kullanır ancak düğme kadar vurgulanmaz.
Günlük mesaj en az vurgulanan öğedir; yine de geniş bir kapsayıcı ve büyük tipografi kullanarak dikkat çeker.
Kullanılan Expressive bileşenleri:

Uygulama öğeleri vurgu sırasına göre:
- Nefes almaya başla düğmesi uygulamanın birincil hedefidir
- Nefes seansı ayarları
- Günlük karşılama mesajı
Kullanılabilirlik tasarım taktikleri
| Renk ve kontrast | Yumuşak açık mor arka plan üzerindeki belirgin koyu mor Nefes almaya başla düğmesi (1), yüksek kontrast oluşturmak için Material birincil renk rollerini kullanır; bu da düğmenin kolayca bulunup hatırlanmasını sağlar. |
| Hiyerarşi | Ana hedef, büyük Nefes almaya başla düğmesine (1) dokunmaktır. Günlük mesaj (3) ve ayarlar (2), daha açık renklerde ve göze çarpmayan kapsayıcılardadır; çünkü bunlar destekleyici eylemlerdir ve zorunlu değildir. |
| Yerleştirme | Düğme (1), kolay erişilebilmesi için alt kısma yakın konumlandırılmıştır. Dikey akıştaki son ve en belirgin öğedir; diğer içerikle rekabet etmeden gözü doğal olarak ekranın alt kısmına yönlendirir. |
| Şekil | Yuvarlatılmış düğme şekli, düğmeyi belirgin ve dokunulabilir bir kontrol olarak vurgular. |
| Boyut | Düğme (1), ekrandaki en çok vurgulanan öğe olacak şekilde ekstra büyük boyuttadır. |
| Boşluk | Geniş boşluklar düğmeyi (1) mesajdan (3) ve ayarlardan (2) ayırır. |
| Tipografi | Düğme (1), birincil eylemi vurgulamak için daha büyük metin içerir. |
| Görsel uyum ve hiyerarşi | Günlük mesaj, üst kısımda yumuşak mavi bir kapsayıcı içinde orta boy metinle yer alır; çok fazla dikkat çekmeden sakin, düşünmeye davet eden bir ton oluşturur. Hiyerarşi kullanıcıyı günlük mesajdan (3) ayarlara (2) ve son olarak Nefes almaya başla düğmesine (1) yönlendirir. |
Örnek 2: Nefes seansı (nefes alma ve verme)
Yönlendirilmiş nefes egzersizi ana odak noktasıdır. Büyük, merkezi bir çiçek genişleyip büzülerek her nefes için görsel rehber görevi görür; bir geri sayım da nefes alma, verme ve nefesi tutma için kalan saniyeleri gösterir.
Duraklat ve durdur düğmeleri, kullanıcıların seansa odaklanmasını teşvik etmek için çiçekten daha az belirgindir. Düğmeler, kolayca erişilebilmeleri için ekranın altına yerleştirilmiştir.
Kullanılan Expressive bileşenleri ve stilleri:
- Büyük düğmeler, bir düğme grubu içinde
- Material şekil kitaplığı (“flower” ve “sunny”)
- Vurgulanmış tipografi
Kullanılabilirlik tasarım taktikleri
| Renk ve kontrast | Canlı sarı, nefes alırken belirir; yumuşak mor arka planla kontrast oluşturarak kolayca fark edilmesini sağlar. |
| Hareket | Çiçek, nefesin hızına yön vermek için genişleyip büzülür. Hareket, Material Spring Motion Belirteçler sistemini kullanır. |
| Yerleştirme | Duraklat ve durdur düğmeleri alttadır, çiçekten uzakta konumlanmıştır ancak kolayca erişilebilir. Gezinme çubuğu nefes egzersizi sırasında gizlenir. |
| Şekil | Çiçek, dikkat çekmek ve sade duraklat ve durdur düğmelerinden açıkça ayrışmak için “flower” ve “sunny” Material şekillerini kullanır. |
| Boyut | Hareket eden, nefes alan çiçeğin boyutu dikkat çekmek için ekrana hâkimdir. |
| Tipografi | Geri sayım sayıları, dikkati egzersize odaklamak için nefes al, tut ve nefes ver metnine kıyasla çok büyüktür. Bu, güçlü bir görsel kontrast oluştururken talimatların geri sayımla ilişkilendirilmesini de korur. |
Örnek 3: Nefes raporu
Nefes raporu, nefes egzersizinden sonra gelir. Uygulamadaki ikincil hedeftir, birincil odak noktası değildir; bu nedenle bilişsel yükü azaltmak için daha az tasarım taktiği kullanır.
Şekiller ve kademeli olarak küçülen boyutlar kullanarak sayfadaki her veri noktasına dikkat çeker. Düğme, açılış sayfasındaki Nefes almaya başla düğmesinden daha az vurgulanır.
Kullanılan Expressive bileşenleri ve öğeleri:

Kullanılabilirlik tasarım taktikleri
| Renk ve kontrast | Açık çiçek şekilleri üzerindeki koyu metin güçlü bir kontrast oluşturur ve her metriğin bir bakışta kolayca okunmasını sağlar. Düz, koyu mor Bitir düğmesi açık mor arka plana karşı açıkça öne çıkarak kullanıcıları bir sonraki adıma yönlendirir. |
| Yerleştirme | Metrikler ekran boyunca seyrek bir küme hâlinde dağılmıştır ve kullanıcıyı birinden diğerine yönlendirir. Bitir düğmesi alt kısımda ortalanmıştır, böylece kolayca erişilebilir. |
| Şekil | Metrikler Material çiçek şekillerinin içindedir ve başarıları öne çıkarır. Çiçek şekillerinin kullanımı tasarımın tutarlı görünmesini sağlar. |
| Boyut ve tipografi | 18 ve 3 dk gibi temel sayılar daha büyüktür ve vurgulanmış stiller kullanır; bu da en önemli verilerin kolayca gözle taranmasını sağlar. |
| Boşluk ve gruplama | Her metriğin çevresindeki geniş boşluk dağınıklığı önler ve düzenin kolayca gözle taranmasını sağlar. Eğlenceli Material şekilleri net kapsayıcılar olarak işlev görür ve gruplamaya canlı bir görünüm kazandırır. |
Örnek 4: İlerlemeyi kontrol etme
İlerleme raporu, istatistikleri izlemek ve aylık görünümde ilerlemeyi görmek için uygulamadaki üçüncü öncelikli hedeftir. Birincil hedef veya ana odak noktası olmadığından, uygulamanın kullanılabilir kalmasını sağlamak ve temel verilere dikkat çekmek için daha sade, göze batmayan tasarım taktikleri kullanır.
Temel veriler dikkat çekmek için açık arka plan üzerinde koyu renkte gösterilir; takvimdeki sarı şekiller ise tamamlanan seansları vurgular.
Kullanılan Expressive bileşenleri ve öğeleri:

Kullanılabilirlik tasarım taktikleri
| Renk ve kontrast | Veriler, diğer tüm öğelerden daha koyu görünerek dikkat çekmek için birincil rolü kullanır. Günlük hedef çubuğundaki ve takvimdeki sarı vurgular, ilerlemeyi öne çıkarmak için ikincil rolleri kullanır. |
| Gruplama ve boşluk | Metrikler (gün sayısı, nefes sayısı ve dakika) bir arada gruplanmıştır. Öğeler arasındaki eşit dikey boşluk, verilerin kolayca gözle taranmasını sağlar. |
| Şekil | Takvimde vurgulanan günlerdeki yuvarlatılmış Material çiçek şekli verileri daha ifade edici kılar. Çiçek şekilleri kullanıcıya nefes egzersizinin görsel anlatımını hatırlatır. |
| Boyut | Gün sayısı, nefes sayısı ve dakika gibi temel istatistikler için özel ölçeklendirilmiş sayılar, gözle taranacak kadar büyüktür ancak ekrana hâkim olmaz. |
Test ve yineleme deneyimi iyileştirir
Deneyimi kullanıcılarla test ederek kullanılabilirlik sorunlarını belirlemek ve çözmek mümkündür. Tasarım 1. sürümden 2. sürüme geçtiğinde dağınık bir görünümden sakin ve sade bir hâle evrilir.


Sürüm 1, ekranı süre, ses ve dokunsal geri bildirim ayarlarıyla dolduruyordu; tümü dikkat çekmek için yarışıyor ve gereksiz karmaşıklık yaratıyordu. Sürüm 2’de bu seçenekler ana eylemin üzerinde liste öğeleri olarak düzenli biçimde gruplanmıştır. Odak, nefes seansını başlatma üzerindedir.
Hiyerarşi, kapsayıcı kullanımı, şekil ve rengin dikkatli kullanımı nihai tasarımı daha kolay takip edilebilir ve daha sezgisel hâle getirir. Farklı tasarım iyileştirmelerini keşfetmek, kullanıcı için sezgisel ve kolay takip edilebilen bir deneyim ortaya çıkarabilir.
Kullanılabilirlik tasarım taktiklerini uygulamak için en iyi uygulamalar
Net ölçek ve yerleştirme kullanın
Çok sayıda büyük veya eşit derecede belirgin öğeyle ekranı doldurmaktan kaçının. Ölçek ve yerleştirme net bir odak noktası oluşturur.

- Tüm öğeler büyüktü ve dikkat çekmek için yarışıyordu
- Görsel hiyerarşi belirsizdi
- Ayarlar bir arada gruplanmamıştı

- Büyük Nefes almaya başla düğmesi güçlü bir görsel odak noktasıdır
- Destekleyici kontroller nettir, ancak Nefes almaya başla düğmesinden daha az belirgindir
Tutarlı renk rolleriyle güçlendirin
Eylemler ve veriler için farklı renk rolleri kullanarak kullanıcıların hangi eylemleri gerçekleştirebileceğini kolayca anlamasını sağlayan bir görsel hiyerarşi oluşturun.

- Aynı renk rolleri — birincil (1, 2) ve birincil kapsayıcı (3) — tüm eylemler ve veriler için kullanılıyor

- Birincil renk rolü (1), düğmeyi net ve belirgin kılar
- Seçili ayarlardaki ikincil renk (2) ve tarihlerdeki ikincil kapsayıcı rengi (3), arka plan ve birincil renklerle kontrast oluşturur
Sakin, dengeli düzenler oluşturun
Tek tip şekiller ve boyutlar kullanın. Verileri karşılaştırmayı kolaylaştırmak için şekiller ile veriler arasına boşluk ekleyin. Sakin, odaklanmış bir deneyimi desteklemek için öğeleri tutarlı bir akış içinde hizalayarak yumuşak bir görsel ritim oluşturun.

- Şekillerin boyutları ve formları farklıdır
- Şekiller üst üste biniyor

- Şekiller arasında daha dengeli boşluk vardır
- Şekiller tek tiptir